Jio Platform IPO: સસ્તા મોબાઇલ ડેટાએ મનોરંજનથી લઈને ખરીદી અને કામકાજની રીત બદલી

એક સમય હતો જ્યારે મોબાઇલમાં વીડિયો જોતાં પહેલાં ડેટા બેલેન્સ તપાસવું પડતું. સોશિયલ મીડિયા પર થોડું વધારે સ્ક્રોલિંગ કે વોટ્સએપ પર લાંબી વાતચીત થાય તો ડેટા પેક કેટલો ચાલશે તેની ચિંતા રહેતી. આજે ફોન પર ફિલ્મ જોવી, કરિયાણું મંગાવવું, ડિજિટલ પેમેન્ટ કરવું કે ઓફિસની મીટિંગમાં જોડાવું રોજિંદા જીવનનો ભાગ બની ગયું છે. આ પરિવર્તન પાછળ સસ્તા મોબાઇલ ઇન્ટરનેટની મોટી ભૂમિકા છે. રિલાયન્સ Jioએ આ દિશામાં મહત્વનો ફાળો આપ્યો છે. કંપનીની IPO બ્રીફિંગમાં ટાંકવામાં આવેલા આંકડા મુજબ, 2016માં 1GB મોબાઇલ ડેટાનો ભાવ ₹228 હતો, જે ઘટીને ₹8થી ઓછો થયો છે. એટલે કે ભાવમાં 96%થી વધુનો ઘટાડો થયો છે. આ સફર માત્ર સસ્તા રિચાર્જની નથી. તેણે લોકોની મનોરંજન, ખરીદી, કામકાજ અને ખર્ચ કરવાની ટેવો બદલી છે. હવે બિઝનેસની દૃષ્ટિએ સવાલ એ છે કે ઇન્ટરનેટને આટલું સસ્તું બનાવ્યા પછી Jio પોતાને આગળ ક્યાં લઈ જશે?

સસ્તા ડેટાએ ગ્રાહકની સાથે બજાર પણ બદલ્યું

2016માં Jioએ બજારમાં પ્રવેશ કર્યો ત્યારે તેની આક્રમક પ્રાઈસ પોલિસી અને શરૂઆતની ઓફરોએ ટેલિકોમ કંપનીઓ વચ્ચેની સ્પર્ધાનું સ્વરૂપ બદલી નાખ્યું. સસ્તા ડેટા અને વોઇસ સેવાઓને કારણે હરીફ કંપનીઓ પર પણ ગ્રાહકોને વધુ સસ્તી સેવાઓ આપવાનું દબાણ વધ્યું. તેની અસર મોબાઇલ બિલ પૂરતી મર્યાદિત રહી નહીં. વીડિયો સ્ટ્રીમિંગ વધુ સુલભ બન્યું, સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ વધ્યો અને બિઝનેસ માટે ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાના નવા રસ્તા ખૂલ્યા. નાના વેપારીઓ, સ્વતંત્ર કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ અને ઘરેથી વ્યવસાય કરતા લોકો માટે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો નિયમિત ઉપયોગ વધુ પરવડે એવો બન્યો. કંપનીની બ્રીફિંગ મુજબ, 2016માં પ્રતિ યુઝર માસિક ડેટા વપરાશ 0.2GBથી ઓછો હતો, જે હવે લગભગ 43.7GB થયો છે. આ સરખામણીમાં વપરાશ 200 ગણાથી વધુ થયો હોવાનું દેખાય છે. જોકે, આ ઉદ્યોગ સ્તરની સરેરાશ છે; દરેક વ્યક્તિનો વપરાશ આટલો જ હોય એવું નથી.

ભારતની ડિજિટલ ઇકોનોમી માત્ર સસ્તા ડેટાથી ઊભી થઈ નથી. સ્માર્ટફોનનો વધતો ઉપયોગ, ડિજિટલ પેમેન્ટની સુવિધા, કન્ટેન્ટ પ્લેટફોર્મ અને ઇન્ટરનેટની વિસ્તરતી પહોંચ પણ મહત્વનાં પરિબળો રહ્યાં છે. Jioના પ્રવેશે વધુ મોટા વર્ગ માટે વારંવાર ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરવો વ્યવહારુ બનાવ્યો.

હજુ 26.3 કરોડ 2G યુઝર્સ પાસે તક

મોબાઇલ ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ વધ્યો હોવા છતાં મોટી વસતિ હજુ ઝડપી નેટવર્કથી દૂર છે. કંપનીની IPO બ્રીફિંગ મુજબ, અંદાજે 263 મિલિયન એટલે કે 26.3 કરોડ ભારતીયો હજુ 2G ફોન વાપરે છે. આ ગ્રાહકોને સ્માર્ટફોન અને ઝડપી નેટવર્ક તરફ લાવવાથી ટેલિકોમ કંપનીઓ માટે નવા બિઝનેસની તક ઊભી થઈ શકે છે. જોકે, આ પરિવર્તન માત્ર નેટવર્ક ઉપલબ્ધ કરાવવાથી નહીં થાય. ફોનની કિંમત, રિચાર્જનો ખર્ચ અને ડિજિટલ સેવાઓ વાપરવાની સમજ પણ મહત્વની રહેશે. Jio માટે આ બજાર નવા ગ્રાહકો ઉમેરવાની સાથે તેમને વધુ ડિજિટલ સેવાઓ સાથે જોડવાની તક આપે છે.

ભારતમાં હોમ બ્રોડબેન્ડનું વિસ્તરણ

મોબાઇલ પછી ઘર સુધી પહોંચતું ઇન્ટરનેટ Jioના બિઝનેસનું બીજું મહત્વનું ક્ષેત્ર બની શકે છે. કંપનીની બ્રીફિંગના અંદાજ મુજબ, ભારતમાં દર પાંચમાંથી માત્ર એક ઘરમાં ફિક્સ્ડ બ્રોડબેન્ડ છે. વૈશ્વિક સ્તરે આ પ્રમાણ દર દસમાંથી સાતથી વધુ ઘરનું છે. આ તફાવત ભારતમાં હોમ બ્રોડબેન્ડના વિસ્તરણ માટે રહેલી સંભાવના દર્શાવે છે. ઘરમાં ઓનલાઇન મનોરંજન, રિમોટ વર્ક અને એકસાથે અનેક ડિવાઇસના ઉપયોગ સાથે વિશ્વસનીય કનેક્શનનું મહત્વ વધે છે. કંપનીના જણાવ્યા પ્રમાણે, ભારતના ફિક્સ્ડ બ્રોડબેન્ડ માર્કેટમાં Jioનો હિસ્સો 43% છે. બ્રીફિંગમાં દર્શાવ્યા મુજબ, ગયા વર્ષે ઉમેરાયેલા દર ત્રણ નવા હોમ કનેક્શનમાંથી બે Jioના હતા.

આ બિઝનેસની તક માત્ર વધુ એક ઇન્ટરનેટ કનેક્શન વેચવા સુધી સીમિત નથી. તેની સાથે સ્માર્ટ ટીવી, કનેક્ટેડ ડિવાઇસ, ક્લાઉડ આધારિત સેવાઓ અને નાના વ્યવસાયો માટે ડિજિટલ સાધનોનો ઉપયોગ પણ વધી શકે છે. ગ્રાહક માટે એક જ કનેક્શનથી ઘરના અનેક લોકો અને ડિવાઇસની જરૂરિયાત પૂરી થવી મુખ્ય આકર્ષણ છે. Jioની આગામી સફરમાં 5G માળખાનો ઉપયોગ પણ નિર્ણાયક રહેશે. IPO બ્રીફિંગ મુજબ, કંપનીએ 19 મહિનામાં પોતાનું 5G નેટવર્ક ઊભું કર્યું હતું અને હવે તેના પર 268 મિલિયન એટલે કે 26.8 કરોડ યુઝર્સને સેવા આપે છે.

Jioના જણાવ્યા મુજબ, પોતાની 5G ટેક્નોલોજી પાછળ 11,000થી વધુ એન્જિનિયર્સનું યોગદાન છે અને 6,817 પેટન્ટ અરજીઓ કરવામાં આવી છે. ટેલિકોમ ટેક્નોલોજીનું મહત્વ માત્ર ઝડપી ડાઉનલોડ પૂરતું નથી. તે નેટવર્ક ચલાવવાનો ખર્ચ, સેવાની વિશ્વસનીયતા અને અલગ બજારો માટે નવા પ્રોડક્ટ વિકસાવવાની ક્ષમતાને પણ અસર કરે છે.

વૈશ્વિક ટેક્નોલોજી બજાર તરફ નજર

મીડિયાને સંબોધતા દરમિયાન આકાશ અંબાણીએ ભારતમાં એવું ટેક્નોલોજી પ્લેટફોર્મ ઊભું કરવાની વાત કરી છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધા કરી શકે. આ મહત્ત્વાકાંક્ષા Jioને કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડતી કંપનીથી આગળ વધારી ટેક્નોલોજી વિકસાવતી કંપની તરીકે સ્થાપિત કરવાની દિશા દર્શાવે છે. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય ટેલિકોમ સાધનોના બજારમાં Nokia, Ericsson અને Huawei જેવી સ્થાપિત કંપનીઓ છે. તેથી વૈશ્વિક વિસ્તરણ એક મોટી તકની સાથે કઠિન સ્પર્ધાનો વિષય પણ છે.

Jioએ સસ્તા ડેટાથી ભારતમાં ઇન્ટરનેટના ઉપયોગનું પ્રમાણ બદલવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. હવે તેના બિઝનેસનો આગામી તબક્કો વધુ ઘરો સુધી પહોંચવા, બાકી રહેલા મોબાઇલ ગ્રાહકોને ઝડપી નેટવર્ક સાથે જોડવા અને પોતાની ટેક્નોલોજીને આવકમાં ફેરવવાની ક્ષમતાથી નક્કી થશે.

આ પણ વાંચો: અમે સ્પર્ધાથી ડરતા નથી: મસ્કને અંબાણીનો જવાબ

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube