ક્રૂડમાં ફરી ભડકો! બ્રેન્ટ $110 પર પહોંચ્યું, બે યુદ્ધો વચ્ચે ડીઝલના ભાવ અને પુરવઠાની ચિંતા વધી

વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ફરી ઊંચા ભાવ અને પુરવઠાની ચિંતાએ જોર પકડ્યું છે. અમેરિકા–ઈરાન અને રશિયા–યુક્રેન યુદ્ધના સતત આંચકા વચ્ચે શુક્રવારે આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્ક બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ $110 પ્રતિ બેરલ પહોંચ્યો હતો. આ સાથે ઊર્જા બજારમાં મોંઘવારીનું દબાણ ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યું છે. બ્રેન્ટ 20 મે પછી પ્રથમ વખત આ સ્તરે પહોંચ્યું હતું. અમેરિકાએ અને ઇઝરાયલે ઈરાન સામે સંઘર્ષ શરૂ કર્યાના ત્રણ મહિનાથી પણ ઓછા સમયમાં તે અગાઉ આ સપાટીએ પહોંચ્યું હતું. શુક્રવારની મોડી બપોરે બ્રેન્ટ આશરે $109.75 પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું.

એપ્રિલમાં $120થી ઉપર, જૂન–જુલાઈમાં $80થી નીચે

ઈરાન સાથેના સંઘર્ષના શરૂઆતના મહિનાઓમાં તેલના ભાવ ઝડપથી વધ્યા હતા. એપ્રિલના અંતમાં બ્રેન્ટ $120 પ્રતિ બેરલથી ઉપર ગયું હતું. ત્યારબાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ અમલમાં હતો તે દરમિયાન જૂન અને જુલાઈના મોટા ભાગના સમયગાળામાં ભાવ $80 પ્રતિ બેરલથી નીચે રહ્યા હતા. જોકે, બંને પક્ષો એકબીજા પર યુદ્ધવિરામનો ભંગ કરવાનો આરોપ મૂકતા રહ્યા હતા. હવે સંઘર્ષ આઠ મહિના પૂરા થવાની નજીક પહોંચ્યો છે અને તેલના ભાવ ફરી $100થી ઉપર ગયા છે.

WTIએ પણ $100નો આંકડો પાર કર્યો

ઉત્તર અમેરિકાના બેન્ચમાર્ક વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ—WTI ક્રૂડનો ભાવ પણ શુક્રવારે $100 પ્રતિ બેરલથી ઉપર પહોંચ્યો હતો. 21 સપ્ટેમ્બર પછી પ્રથમ વખત WTIએ આ સપાટી વટાવી હતી. પશ્ચિમ એશિયા અને રશિયામાં યુદ્ધને કારણે પુરવઠામાં અવરોધ વચ્ચે ચાલુ વર્ષે ક્રૂડના ભાવમાં 70%થી વધુ વધારો થયો છે. વાસ્તવિક માલની ખરીદી-વેચાણવાળા બજારમાં પણ પુરવઠાની તંગીના સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે.

ડીઝલમાં ક્રૂડ કરતાં વધુ તીવ્ર તેજી

રિફાઇનિંગ બાદ તૈયાર થતા ડીઝલ જેવા ઈંધણના ભાવ ક્રૂડ કરતાં પણ વધુ ઝડપથી વધ્યા છે. યુરોપિયન ડીઝલ ફ્યુચર્સના ભાવ ચાલુ વર્ષે બમણાથી વધુ થયા છે. આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે બજારની ચિંતા માત્ર કાચા તેલની ઉપલબ્ધતા પૂરતી મર્યાદિત નથી. રિફાઇનરીઓની કામગીરી અને તૈયાર ઈંધણનો પુરવઠો પણ મહત્વનાં પરિબળ બન્યાં છે. તેલની મોંઘવારીની અસર અમેરિકાના ઈંધણ પંપ સુધી પહોંચી છે. માહિતી અનુસાર, શુક્રવારે અમેરિકામાં સામાન્ય પેટ્રોલનો સરેરાશ ભાવ આશરે $4.33 પ્રતિ ગેલન હતો. ડીઝલનો સરેરાશ ભાવ $6.30 પ્રતિ ગેલનથી વધુ રહ્યો હતો, જે એક વર્ષ અગાઉની સરખામણીએ લગભગ $2.70 વધુ છે.

રશિયન ડીઝલથી રાહત મેળવવાનો ટ્રમ્પનો પ્રયાસ

અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઊંચા ઈંધણ ખર્ચને ઘટાડવા પગલાં લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેમાં રશિયા વૈશ્વિક બજારમાં ડીઝલનો પુરવઠો વધારે તેવી સમજૂતીનો પણ સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ, રશિયા–યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન યુક્રેનિયન દળોએ રશિયન રિફાઇનરીઓ પર હુમલા કર્યા છે. બંને દેશો વચ્ચે ટ્રમ્પના પ્રસ્તાવિત ઊર્જા યુદ્ધવિરામ છતાં હુમલા ચાલુ રહેતાં પુરવઠા અંગેની અનિશ્ચિતતા યથાવત છે.

3 નવેમ્બરની ચૂંટણી બાદ સંઘર્ષ વધશે?

વિશ્લેષકો પર્શિયન ગલ્ફના ઘટનાક્રમ પર નજર રાખી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે એક મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે, 3 નવેમ્બરની ચૂંટણી બાદ ઈરાન સામે ‘મધર ઑફ ઑલ બોમ્બ્સ’ તરીકે ઓળખાતા હથિયારના ઉપયોગની શક્યતા નકારી નહોતી. અનેય એક વિદેશી મીડિયાએ આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં અહેવાલ આપ્યો હતો કે અમેરિકાએ હુમલાની એવી યોજનાઓ તૈયાર કરી છે, જેમાં GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast Bomb જેવા મોટા વિસ્ફોટક બોમ્બનો ઉપયોગ સામેલ હોઈ શકે છે. આ સંભવિત યોજનાઓ અંગેનો અહેવાલ છે; હુમલો કરવાનો અંતિમ નિર્ણય જાહેર થયો હોવાનું તે દર્શાવતું નથી. Eurasia Groupના વિશ્લેષકોએ સંઘર્ષ વધુ તીવ્ર થવાની સંભાવના 35%થી વધારી 65% કરી છે. તેમની નોંધ અનુસાર, હાલની મડાગાંઠ અમેરિકાને લાંબા સમય સુધી સ્વીકાર્ય રહેવાની શક્યતા ઓછી છે. આગળ તેલના ભાવ માટે પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષની દિશા, રશિયન રિફાઇનરીઓની સ્થિતિ અને વધારાના ડીઝલ પુરવઠાનો વાસ્તવિક અમલ મહત્વના રહેશે.

આ પણ વાંચો: રશિયન તેલ ખરીદતા ભારતને રાહતના સંકેત! ટ્રમ્પે Graham Act હેઠળ પ્રતિબંધો અને ટેરિફમાં છૂટ આપી

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube