ભારત ઝડપથી વિકસતું અર્થતંત્ર; IMFએ GDP વૃદ્ધિ અંદાજ વધારી 7% કર્યો

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર ઊંચા ઊર્જા ખર્ચ અને ભૂ-રાજકીય તણાવનો સામનો કરી રહ્યું છે ત્યારે ભારતની વૃદ્ધિ અંગે International Monetary Fund—IMFનો અંદાજ વધુ સકારાત્મક બન્યો છે. IMFએ પોતાના ઓક્ટોબરના World Economic Outlook—WEOમાં નાણાકીય વર્ષ 2026–27 માટે ભારતનો આર્થિક વૃદ્ધિ અંદાજ અગાઉના 6.4%થી વધારીને 7% કર્યો છે. જુલાઈના અનુમાનની સરખામણીએ આ 0.6 ટકાવારી પોઇન્ટનો સુધારો છે. IMFના જણાવ્યા અનુસાર, મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સર્વિસિસ ક્ષેત્રની સક્રિયતાએ ભારતને વૈશ્વિક આર્થિક વિક્ષેપો વચ્ચે વૃદ્ધિ જાળવવામાં મદદ કરી છે. પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષને કારણે ઊંચા તેલના ભાવ અને સતત અનિશ્ચિતતા હોવા છતાં આ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.

IMFએ આગામી નાણાકીય વર્ષ 2027–28 માટેનો વૃદ્ધિ અંદાજ પણ 6.7%થી વધારીને 7% કર્યો છે. આ અનુમાન સૂચવે છે કે ભારતની વૃદ્ધિની ગતિ વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ પછી પણ મજબૂત રહી શકે છે. ભારત વિશ્વનાં સૌથી ઝડપથી વિકસતાં મોટા અર્થતંત્રોમાં સ્થાન જાળવી રાખે તેવી અપેક્ષા છે. ભારતના પ્રથમ ક્વાર્ટરના પ્રદર્શનથી પણ આર્થિક ગતિને ટેકો મળ્યો છે. પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં અર્થતંત્રે વાર્ષિક ધોરણે 7.8% વૃદ્ધિ નોંધાવી હતી, જે અપેક્ષા કરતાં વધુ મજબૂત પ્રદર્શન હતું. IMFનો સુધારો અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓના વધુ સકારાત્મક વૃદ્ધિ અનુમાન પછી આવ્યો છે. રિઝર્વ બેન્ક ઑફ ઇન્ડિયાએ પણ તાજેતરમાં FY27 માટેનો વૃદ્ધિ અંદાજ 6.7%થી વધારીને 7.1% કર્યો હતો. આમ, IMFનો નવો અંદાજ RBIના અનુમાન કરતાં થોડો નીચો છે, પરંતુ બંને સંસ્થાઓ ભારતની વૃદ્ધિ અંગે અગાઉ કરતાં વધુ સકારાત્મક ચિત્ર રજૂ કરે છે.

IMFએ મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સર્વિસિસ ક્ષેત્રને વૃદ્ધિના મુખ્ય આધાર ગણાવ્યાં છે. વધતા ઊર્જા ખર્ચ વચ્ચે પણ આ પરિબળોએ આર્થિક પ્રવૃત્તિને ટેકો આપ્યો છે. મધ્યમ ગાળાની સંભાવનાઓ માટે અનુકૂળ વસ્તી વિષયક પરિબળો, મોટું અને વિસ્તરતું સ્થાનિક બજાર તથા ચાલુ માળખાકીય સુધારાઓને પણ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. WEOમાં રજૂ થયેલા આંકડા મુજબ, ભારતની અર્થવ્યવસ્થાએ FY26માં 7.8% વૃદ્ધિ નોંધાવી હતી. ત્યારબાદ FY27માં વૃદ્ધિ ઘટીને 7% થવાની અને FY28માં આ જ સ્તરે રહેવાની ધારણા છે. એટલે નવા અંદાજમાં સુધારો થયો હોવા છતાં વૃદ્ધિ FY26 કરતાં થોડી ધીમી રહેવાનો અનુમાન છે.

ભારતનું આ પ્રદર્શન વધુ અસમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ વચ્ચે નોંધપાત્ર છે. IMFના મતે, ઊંચા ઊર્જા ભાવની અસર અને વૈશ્વિક ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રની તેજીમાં ભાગીદારીના આધારે અલગ-અલગ દેશોની વૃદ્ધિની દિશા જુદી રહી શકે છે. વૈશ્વિક અર્થતંત્રની વૃદ્ધિ 2025ના 3.5%થી ઘટીને 2026માં 3.1% થવાનો અંદાજ છે. ત્યારબાદ 2027માં તે સુધરીને 3.4% થઈ શકે છે. બીજી તરફ, ચીનની વૃદ્ધિ 2025ના 5%થી ઘટીને 2026માં 4.5% અને 2027માં 4% રહેવાની ધારણા છે. ચીન માટે ઊંચા તેલના ભાવ, નબળી સ્થાનિક માંગ અને માળખાકીય પડકારો મહત્વનાં પરિબળ છે. અહીં વૈશ્વિક અને ચીનના આંકડા કેલેન્ડર વર્ષના છે, જ્યારે ભારતના અનુમાન નાણાકીય વર્ષના છે.

વૃદ્ધિ અંગેના સુધારા છતાં ભારત માટે મોંઘવારીનું જોખમ યથાવત છે. IMFએ FY27માં ગ્રાહક ફુગાવો 5% રહેવાનો અંદાજ આપ્યો છે, જે FY26ના 2% કરતાં ઊંચો છે. FY28માં તે ઘટીને 4.4% થઈ શકે છે. સપ્ટેમ્બરમાં ભારતનો ફુગાવો લગભગ 5.5% સુધી પહોંચ્યો હતો, જે નવી શ્રેણીનું સૌથી ઊંચું સ્તર હતું. IMFનો FY27નો ફુગાવાનો અંદાજ RBIના 5.2%ના અનુમાન કરતાં થોડો નીચો છે. બાહ્ય ખાતામાં પણ દબાણ વધવાની સંભાવના છે. IMFના મતે, ભારતની ચાલુ ખાતાની ખાધ FY26ના GDPના 0.7%થી વધીને FY27માં 1.5% થઈ શકે છે. FY28માં તે ઘટીને 1.3% રહેવાનો અંદાજ છે. ચાલુ ખાતાની ખાધમાં વિસ્તરણ ભારતના બાહ્ય આર્થિક સંતુલન માટે ધ્યાનમાં રાખવાનું પરિબળ રહેશે.

આગળનો વૈશ્વિક માર્ગ તેલના પુરવઠામાં વધુ વિક્ષેપ, નવેસરથી ઊભા થતા વેપાર તણાવ અને કડક નાણાકીય પરિસ્થિતિઓથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ભારતની સ્થાનિક માંગ અને સર્વિસિસ ક્ષેત્ર મજબૂત આધાર આપે છે, પરંતુ ઊંચા કોમોડિટી ભાવ અને બાહ્ય ખાતાના દબાણ વચ્ચે વૃદ્ધિ જાળવવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

આ પણ વાંચો: India GDP Growth: ભારતના વિકાસને વેગ, વર્લ્ડ બેન્કે GDP અંદાજ વધાર્યો

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube